Steun voor werknemers en zelfstandigen met een arbeidsbeperking
Samengevat
Wil je updates over deze maatregel? Ontvang de gratis Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank!
Wat houdt de maatregel in
Je kan als werkgever financiële steun krijgen van VDAB en het Departement Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale economie (WEWIS) als je iemand met een arbeidsbeperking of een gezondheidsprobleem aanwerft of tewerkstelt. Met die steun kan je bijvoorbeeld de werkplek aanpassen, begeleiding voorzien of extra kosten compenseren. Ook als zelfstandige met een arbeidsbeperking of gezondheidsprobleem kan je gebruikmaken van verschillende steunmaatregelen.
Individueel maatwerk
Individueel maatwerk voor werkgevers
Als werkgever kan je van het Departement WEWIS gedurende maximaal vijf jaar een financiële compensatie krijgen voor je werknemer met een arbeidsbeperking die de VDAB heeft erkend. De steun compenseert de extra kosten of een mogelijk lagere productiviteit. Individueel maatwerk vervangt de Vlaamse Ondersteuningspremie voor werknemers die op 30 juni 2023 is stopgezet.
Individueel maatwerk kan je aanvragen als je:
- een onderneming uit de privésector hebt (zoals bv, nv, vzw, uitzendkantoor);
- zelfstandige in hoofd- of bijberoep bent en personeel;
- houder bent van een persoonlijk assistentiebudget (PAB) en iemand tewerkstelt;
- werkgever bent die in het buitenland gevestigd is, op voorwaarde dat de werknemer in Vlaanderen woont;
- een school of lokaal bestuur bent.
Ondernemingen in moeilijkheden of andere overheden komen niet in aanmerking.
Je kan twee premies krijgen in het kader van individueel maatwerk:
- een loonpremie:
- berekend als percentage van het loon;
- voor mogelijke extra kosten of lagere productiviteit die de arbeidsbeperking met zich mee kan brengen;
- het bedrag neemt af over een periode van vijf jaar.
- een begeleidingspremie:
- forfaitaire vergoeding;
- voor begeleiding op de werkvloer;
- met een hogere tussenkomst tijdens het eerste jaar.
Beide premies zijn combineerbaar.
VDAB erkent de arbeidsbeperking en stelt de behoefte aan individueel maatwerk vast. VDAB bepaalt of je recht hebt op een loonpremie of op een loon- én begeleidingspremie. Heb je recht op beide premies? Dan moet je ze samen aanvragen.
Meer informatie over bijvoorbeeld de compensatieberekeningen kan je raadplegen op Individueel maatwerk > Individueel maatwerk voor werkgevers.
Overgangsmaatregelen
Heb je nog een werknemer in dienst voor wie je de VOP ontvangt? Dan blijf je de premie verder ontvangen tot het einde van de toegekende periode. De datum kan je nakijken in het WSE-loket van het Departement WEWIS. Hier vind je meer informatie over de overgangsmaatregelen.
Individueel maatwerk voor zelfstandigen
Ben je een zelfstandige in hoofd- of in bijberoep en heb je een erkende blijvende of tijdelijke arbeidsbeperking? Dan kan je een beroep doen op Individueel maatwerk voor zelfstandigen met een arbeidsbeperking. Deze premie vervangt de Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP) voor zelfstandigen.
Tussenkomst arbeidsgereedschap, -kledij en werkplekaanpassing
VDAB kan een vergoeding toekennen aan je werknemer als er aanpassingen moeten gebeuren op het vlak van arbeidsgereedschap of kledij. Je werknemer wordt eigenaar van dit materiaal zodat je werknemer het tijdens de loopbaan kan blijven gebruiken. Bijvoorbeeld een brailleleesregel, groot computerscherm, orthopedische veiligheidsschoenen, een op maat gemaakte bureaustoel of signalisatie.
VDAB kan een vergoeding toekennen aan jou als werkgever als je werknemer aangepast arbeidsgereedschap of aangepaste werkkledij nodig heeft. Dit is alles in de onderneming dat niet verplaatst kan worden. Bijvoorbeeld een lichtsignaal op een machine met geluidssignalen, een hellend vlak, aangepast sanitair, een traplift...
Als je een aangepaste versie aankoopt van materiaal dat al aanwezig is in je onderneming, dan betaalt VDAB het verschil terug tussen het aangepaste model en het standaardmodel. Als je bijvoorbeeld een gewone deur automatisch laat openen, betalen we de kost van de automatisatie terug en niet de kost van de deur.
Meer informatie vind je op de pagina Tussenkomst arbeidsgereedschap, -kledij en werkplekaanpassing.
Ook als zelfstandige met een gezondheidsprobleem of beperking kan je hiervan gebruikmaken. Meer informatie raadpleeg je op Vraag als zelfstandige de tussenkomst aan.
Langdurig werklozen met handicap zonder financieel risico terug aan de slag
De angst om financiële ondersteuning te verliezen, schrikt langdurig werkloze mensen met een handicap vaak af om deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Om die drempel weg te nemen, is er voor wie aan de slag gaat na minstens twee jaar inactiviteit, gedurende twee jaar een hogere vrijstelling op de arbeidsinkomsten bij de berekening van de 'inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT)'.
Je kan deze vrijstelling krijgen als werknemer (privé en publieke sector) en als zelfstandige met een handicap. Het gaat om deze bedragen:
- 100 % voor de schijf van € 0 tot € 27.060,23;
- 50 % voor de schijf van € 27.060,23 tot € 32.472,26;
- 25 % voor de schijf van € 32.472,26 tot € 37.884,31.
Voor wie geen twee jaar inactief is geweest, blijven de gewone vrijstellingen voor arbeidsinkomsten bij de berekening van een IVT onveranderd:
- 50 % vrijstelling voor de schijf van € 0 tot € 6.307,23;
- 25 % vrijstelling voor de schijf van € 6.307,23 tot € 9.460,84.
Deze tegemoetkoming wordt uitgekeerd door de DG Personen met een handicap (DG HAN, FOD Sociale Zekerheid). Ben je een zelfstandige? Verwittig dan best deze dienst binnen drie maanden na het opstarten van je activiteit.
Meer informatie vind je op de website van het DG Personen met een handicap.
Gratis tolk voor doven of slechthorenden
Wie doof of slechthorend is, kan elk jaar een aantal uren gratis een beroep doen op een tolk Vlaamse gebarentaal, een schrijftolk of een orale tolk.
Je kan hierop een beroep doen als werknemer, jobstudent of zelfstandige in hoofd- of bijberoep, of als je bepaalde opleidingen volgt.
Ben je werknemer of zelfstandige in hoofd- of bijberoep, dan heb je recht op ondersteuning gedurende 10% van je werktijd. Dit kan nog worden uitgebreid tot maximaal 20%.
Meer informatie vind je op de website van VDAB Gratis tolk voor doven of slechthorenden.
Je kan ook beroep doen op een gratis afstandstolk. Hiervoor hoef je niets aan te vragen.
Terugbetaling vervoerkosten
Als een werknemer door een gezondheidsprobleem of arbeidsbeperking een begeleider of aangepast vervoer nodig heeft om naar het werk te gaan dan kan je werknemer een tegemoetkoming vragen aan VDAB.
Dit kan aangevraagd worden als werknemer, jobstudent, zelfstandige in hoofd- of bijberoep en als er bepaalde opleidingen of stages worden gevolgd.
Meer informatie raadpleeg je op Terugbetaling vervoerkosten.
Begeleiding op de werkvloer
VDAB biedt op drie manieren begeleiding aan je personeel met een beperking of met een gezondheidsprobleem:
- Loopbaanbegeleiding: De loopbaanbegeleider ondersteunt je medewerker via een aantal gesprekken bij het maken van een loopbaankeuze of een loopbaanbeslissing. Een loopbaancheque kost € 90 en is goed voor vier uur begeleiding. Vanaf 1 januari 2027 worden de loopbaancheques vervangen door het loopbaankrediet. Hiermee kunnen burgers tot zes uur gesubsidieerde loopbaanbegeleiding volgen aan een lager tarief en bij een erkende loopbaanbegeleider.
- Gespecialiseerde jobcoaching: Je medewerker kan gedurende een jaar gratis ondersteuning krijgen op de werkvloer door een jobcoach. De jobcoach helpt hem om te functioneren binnen het team, toont de collega's hoe ze je medewerker het best kunnen ondersteunen en stelt aanpassingen voor aan de werkplek.
- Re-integratietraject: Is je medewerker minstens drie maanden onafgebroken afwezig? Dan kan je aan de arbeidsarts vragen om een re-integratietraject op te starten. Kan je medewerker niet terugkeren naar de vroegere functie? Dan moet je binnen twaalf maanden aangepast werk voorstellen. Oordeelt de arbeidsarts dat aangepast werk binnen de onderneming niet mogelijk is, dan kan de medewerker ontslagen worden via medische overmacht. Is de medewerker ontslagen via medische overmacht dan biedt het Terug-naar-werk-fonds van RIZIV een tussenkomst voor gespecialiseerde dienstverlening op maat.
Blijf op de hoogte
Wil je op de hoogte blijven van wijzigingen van deze maatregel en andere maatregelen in de Subsidiedatabank? Dat kan via de gratis 'Nieuwsbrief van de Subsidiedatabank'.
Contact
Voor meer informatie over deze maatregelen en gespecialiseerde begeleiding kan je terecht bij het team tewerkstellingsondersteunende maatregelen (TOM) in je provincie. Alle informatie vind je op de VDAB-pagina Vraag over tegemoetkoming beperking of gezondheidsprobleem.